Door Richard de Mos

De ernstige ongeregeldheden afgelopen oudjaarsnacht in mijn stad Den Haag was geen incident, geen samenloop van omstandigheden en al helemaal geen verrassing. Wat we zagen, was het pijnlijke resultaat van jarenlang wegkijken, pappen en nathouden en het structureel laten ontsporen van norm en gezag. Politie en hulpverleners werden belaagd, de Mobiele Eenheid moest op meerdere plekken worden ingezet en bewoners voelden zich op verschillende locaties simpelweg onbeschermd. Dat is geen pech. Dat is het gevolg van beleid dat tekortschiet.

Laten we één misverstand meteen uit de wereld helpen: dit gaat niet over vuurwerk. Wie dat blijft herhalen, doet aan struisvogelpolitiek. Dit gaat over het totale gebrek aan gezag, handhaving en het sanctioneren van slecht gedrag. Zonder handhaving is er geen gezag, en zonder gezag is er geen veiligheid.

Het landelijke vuurwerkverbod is precies dat: landelijk beleid. Een lokale partij als Hart voor Den Haag gaat daar niet over en kan het ook niet tegenhouden. Maar het is een gevaarlijke illusie om te denken dat na invoering van zo’n verbod de problemen ineens zijn opgelost. Alsof wetgeving automatisch gedrag verandert. Het vuurwerk dat in Nederland ineens als levensgevaarlijk wordt bestempeld, ligt in de ons omringende landen gewoon in de supermarkt, tussen de sla en de komkommers. Iedereen weet dat. Het vuurwerkverbod wordt verkocht als oplossing, terwijl het in werkelijkheid vooral afleidt van de kern van het probleem.

Die kern is breder en dieper. We hebben te maken met een structurele gezagscrisis. Dat zien we niet alleen tijdens oud en nieuw, maar net zo goed bij rellen op Scheveningen op een mooie zomerdag, bij het vieren van een voetbaloverwinning tijdens een WK of rondom risicovolle wedstrijden. Steeds opnieuw grijpt een kleine groep individuen elke gelegenheid aan om zich te misdragen. Niet uit onwetendheid, maar juist omdat men weet dat de kans om ermee weg te komen levensgroot is. Ook in Den Haag gaat dat structureel mis.

En dat roept een ongemakkelijke, maar noodzakelijke vraag op: waarom is datzelfde vuurwerk in de ons omringende landen géén probleem? Waarom weten mensen zich daar wel te gedragen? Waarom is oudjaarsnacht daar geen internationaal nieuws omdat hooligans de straten overnemen en extreem geweld gebruiken? Het verschil zit niet in het vuurwerk, maar in normbesef, gezag en consequente handhaving.

Falend beleid 

Dat probleem wordt in Nederland verergerd door jarenlang falend landelijk beleid bij het aanvullen van het grote tekort aan agenten. Bij de politie-eenheid Haaglanden alleen al is sprake van een tekort van honderden agenten. Agenten moeten hun werk doen met veel te weinig mensen, onder enorme druk en met te weinig zichtbaarheid op straat. Dat heeft directe gevolgen voor de opsporing van daders en voor het daadwerkelijk opleggen van stevige straffen. Wie niet wordt gepakt, zal vaker slecht gedrag vertonen. Relschoppers voelen zich onaantastbaar.

Daar komt bij dat ook het Openbaar Ministerie kampt met ernstige capaciteitsproblemen. Prioriteiten lijken soms zoek. Terwijl echte criminelen en relschoppers te vaak buiten schot blijven, lijkt er wél tijd en energie voor langdurige trajecten tegen onschuldige politici. Wie gezag wil herstellen, moet het richten op de bestrijding van criminaliteit, niet op het najagen van valse frames.

Ook lokaal schiet Den Haag tekort. De stad kampt met een fors handhavingstekort. En waar wél wordt gehandhaafd, ontbreekt het soms aan gezond verstand. Handhaving moet zich richten op afvalhufters, reltuig en mensen die anderen bewust in gevaar brengen met hun gedrag, niet op een kerststal die dertig centimeter te hoog is. Regels zonder redelijkheid ondermijnen het gezag net zo goed als het ontbreken van regels.

Daarom heeft Hart voor Den Haag schriftelijke raadsvragen gesteld aan het college, met als doel helderheid en verantwoordelijkheid af te dwingen. Waar was de regie? Waarom was de handhaving onvoldoende? Hoe wordt voorkomen dat dit zich blijft herhalen? En wanneer wordt eindelijk gekozen voor structureel gezagsherstel in plaats van tijdelijke lapmiddelen?

Den Haag heeft geen behoefte aan nieuwe verboden die het echte probleem verhullen. De stad heeft behoefte aan zichtbare handhaving, lik-op-stukbeleid, stevige sanctionering en normherstel. Daarom wil Hart voor Den Haag bij de komende gemeenteraadsverkiezingen het aantal handhavers fors uitbreiden. Wie zich misdraagt, moet dat onmiddellijk voelen. Dat is niet hard, dat is rechtvaardig. En broodnodig! 

Richard de Mos is fractievoorzitter van Hart voor Den Haag

#EnNuDeMos