Nieuw kabinet moet aan de slag

Als gemeenteraadslid en iemand die dagelijks ziet wat er gebeurt op straat, kan ik er niet omheen: de lokale overheid betaalt al jaren de rekening voor falend landelijk beleid. In Den Haag, mijn stad, voelen we dat tot in de haarvaten. Politiebureaus en ziekenhuizen sluiten hun deuren, er is een groot tekort aan agenten, handhavers, leraren en zorgmedewerkers. Dat is onacceptabel en onhoudbaar.

De landelijke politiek pompt vele miljarden in allerlei flauwekul, maar verwaarloost de kern van de samenleving: woningen, veiligheid, zorg, bereikbaarheid en leefbaarheid. Gemeenten voeren rijksopdrachten uit, maar vaak zonder de middelen om die opdrachten goed uit te voeren. Het gevolg: gemeenten draaien op voor gaten die het Rijk laat vallen. Het kan zo niet langer. Taken die niet voldoende worden bekostigd, moeten terug naar de afzender. Punt.

Daarom heb ik namens Hart voor Den Haag een brief gestuurd aan informateur Buma en de drie onderhandelende partijen, D66, VVD en CDA. In die brief doe ik een dringend beroep op hen om bij de kabinetsvorming prioriteit te geven aan herstel van de verhouding tussen het Rijk en gemeenten. Wij moeten de ruimte en middelen krijgen om te doen wat nodig is: zorgen voor veilige en leefbare wijken en buurten.

Neem de woningnood. Terwijl mensen ellenlang wachten op een betaalbaar huis, blijven stikstofregels en complexe procedures bouwprojecten blokkeren. Vocht- en schimmelwoningen blijven bestaan. Lokale bestuurders weten vaak wat er moet gebeuren, maar krijgen nauwelijks de ruimte of de middelen om het te realiseren. Dit kan alleen worden opgelost als de landelijke overheid bereid is verantwoordelijkheid te nemen en gemeenten serieus te ondersteunen.

Veiligheid, asiel en zorg

Veiligheid, asiel en zorg zijn andere grote pijnpunten. Meer agenten en handhavers zijn dringend nodig, maar die tover je niet tevoorschijn door even met je vingers te knippen. Het zijn professionals die je moet opleiden, aantrekken en vooral ook behouden. Dat kost tijd en geld.

Daarnaast mag het falende asielbeleid niet langer afgewenteld worden op gemeenten. Den Haag heeft haar absorptievermogen meer dan bereikt. Hart voor Den Haag zegt daarom: geen asielopvang meer in onze stad.

Ziekenhuizen die centraliseren en Wmo- of jeugdzorg die zonder voldoende middelen bij gemeenten terechtkomt, leiden tot een fundamenteel gebrek aan vertrouwen bij burgers. Het Rijk moet de zorg met spoed uit het slop trekken.

Het is de hoogste tijd dat de landelijke overheid haar verantwoordelijkheid neemt en investeert in de basis. Respecteer de lokale democratie en behandel gemeenten als zelfstandige overheden, niet als uitvoeringsorganisaties van landelijke beleidsplannen.

Samenwerking en het durven maken van duidelijke keuzes zijn nu meer nodig dan ooit. Mijn omroep aan het volgende kabinet: ga aan de slag. Niet morgen, niet over een paar jaar – maar nu.

Richard de Mos, fractievoorzitter Hart voor Den Haag

#EnNuDeMos