Hart voor Den Haag pleit voor een volwaardig Spinoza-kwartier
Richard de Mos: ‘Haagse helden met wereldwijde invloed verdienen blijvende erkenning’
Hart voor Den Haag pleit voor de ontwikkeling van een volwaardig Spinoza-kwartier in Den Haag. In aanloop naar het Spinozajaar 2027, wanneer het 350 jaar geleden is dat filosoof Baruch Spinoza overleed, is hét moment aangebroken om één van de grootste Haagse denkers en internationale iconen eindelijk structureel, zichtbaar en passend te eren.
Fractievoorzitter Richard de Mos bracht onlangs een bezoek aan het Spinozahuis aan de Paviljoensgracht. (1) Volgens De Mos laat Den Haag hier kansen liggen om een Haagse held met wereldwijde invloed de plek te geven die hij verdient.
“Den Haag kent meerdere Haagse helden die internationaal van grote betekenis zijn geweest. Spinoza hoort daar zonder enige twijfel bij. Zijn ideeën over vrijheid van denken, scheiding van kerk en staat en vrijheid van meningsuiting hebben eeuwenlang invloed gehad en zijn vandaag de dag nog altijd actueel. Dat verdient meer dan losse activiteiten en versnipperde aandacht,” aldus De Mos.
Het Spinozahuis aan de Paviljoensgracht, waar Spinoza zijn laatste levensjaren woonde, werkte en zijn ideeën verder op papier zette, vormt een uniek historisch ankerpunt. Daarnaast ligt bij de Nieuwe Kerk aan het Spui de gedenkplek die herinnert aan zijn begrafenis in 1677. Deze locaties samen vertellen het verhaal van Spinoza in Den Haag en zouden volgens Hart voor Den Haag veel sterker onderdeel moeten zijn van de identiteit en presentatie van de stad.
Hart voor Den Haag constateert dat de aandacht voor Spinoza momenteel vooral beperkt blijft tot incidentele initiatieven, veelal geconcentreerd in de maand oktober via Stichting Spinoza Den Haag. De partij wil toe naar een structurele en samenhangende aanpak, met een herkenbaar Spinoza-kwartier als cultureel, intellectueel en educatief ankerpunt.
Een volwaardig Spinoza-kwartier past bij het internationale profiel van Den Haag als stad van recht, vrijheid en beschaving en biedt tegelijkertijd duidelijke kansen voor de Haagse economie en het toerisme. Door Spinoza sterker te positioneren als internationaal icoon van filosofie, democratisch denken en tolerantie kan Den Haag zich onderscheiden in het hoogwaardige cultuurtoerisme. Dit trekt bezoekers die bewust kiezen voor kwaliteit en verdieping, langer in de stad verblijven en meer besteden in horeca, cultuur en detailhandel.
Daarnaast kan een volwaardig Spinoza-kwartier bijdragen aan de herontwikkeling van een gebied dat nu door veel Hagenaars en bezoekers wordt ervaren als een no-go area, mede door de aanwezigheid van de prostitutiezone. Door te investeren in cultuur, educatie, historie en kwaliteitstoerisme wordt dit deel van de binnenstad versterkt en verrijkt, wat de veiligheid, leefbaarheid en aantrekkelijkheid van de binnenstad als geheel vergroot.
Hart voor Den Haag ziet mogelijkheden voor een hoogwaardig museum- en educatieprogramma, waarbij ook innovatieve middelen worden ingezet om jongeren te betrekken, zoals digitale presentaties en moderne tentoonstellingsvormen, waaronder een hologram van Spinoza. Zo wordt zijn gedachtegoed toegankelijk gemaakt voor nieuwe generaties.
Daarbij pleit Hart voor Den Haag voor een herwaardering van de openbare ruimte in het gebied. Het op termijn uitfaseren en sluiten van de Doubletstraat als prostitutiezone is een expliciet en structureel onderdeel van het verkiezingsprogramma 2026–2030 van Hart voor Den Haag. Een gebied dat moet staan voor vrijheid van denken, intellectuele verdieping en hoogwaardige stedelijke kwaliteit vraagt om een andere invulling.
Hart voor Den Haag benadrukt dat dit zorgvuldig en verantwoord moet gebeuren. Er moet worden gewerkt aan een goed en gedegen plan, waarbij samen met raamexploitanten wordt gekeken naar passende alternatieve locaties elders in de stad. Sluiting mag geen abrupt besluit zijn, maar onderdeel van een bredere stedelijke visie.
Eerdere plannen voor een Avenue Culinaire in dit deel van de binnenstad kunnen, samen met lokale ondernemers, nieuw leven worden ingeblazen. Door cultuur, gastronomie en historie te verbinden kan dit gebied uitgroeien tot een kwalitatief hoogwaardig stadsdeel, dat bijdraagt aan een aantrekkelijke, levendige en economisch sterke Haagse binnenstad.
Hart voor Den Haag roept het college op om richting 2027 met een integrale visie te komen waarin cultuur, educatie, toerisme en stedelijke ontwikkeling samenkomen in een verwaardigd en volwaardig Spinoza-kwartier.
SCHRIFTELIJKE VRAGEN
1. Is het college bekend met het feit dat 2027 het Spinozajaar is, waarin wordt herdacht dat Baruch Spinoza 350 jaar geleden is overleden?
2. Deelt het college de mening van Hart voor Den Haag dat Spinoza één van de grootste Haagse denkers is met wereldwijde invloed en dat zijn betekenis momenteel onvoldoende zichtbaar en beleefbaar is in de stad?
3. Kan het college aangeven welke structurele activiteiten en investeringen er momenteel plaatsvinden rondom de nalatenschap van Spinoza, buiten de jaarlijkse activiteiten in de maand oktober? Graag een gedetailleerd antwoord.
4. Is het college bereid om, samen met onder meer Stichting Spinoza Den Haag, te verkennen hoe kan worden gekomen tot een verwaardigd en herkenbaar Spinoza-kwartier in het centrum van Den Haag? Graag een gedetailleerd antwoord.
5. Is het college bereid om het Spinozahuis aan de Paviljoensgracht en de gedenkplek bij de Nieuwe Kerk aan het Spui expliciet te betrekken bij deze verkenning en deze locaties sterker te positioneren als cultureel-historische trekpleisters? Graag een gedetailleerd antwoord.
6. Ziet het college kansen om het Spinoza-kwartier en de bijbehorende historische locaties te positioneren als onderdeel van het hoogwaardige culturele en toeristische profiel van Den Haag en daarmee bij te dragen aan de Haagse economie? Graag een gedetailleerd antwoord.
7. Is het college bereid te onderzoeken hoe een volwaardig Spinoza-kwartier kan bijdragen aan het versterken van de binnenstad en het verbeteren van de aantrekkelijkheid en leefbaarheid van een gebied dat nu door velen als een no-go area wordt ervaren? Graag een gedetailleerd antwoord.
8. Is het college bereid te onderzoeken hoe jongeren beter kunnen worden betrokken bij het gedachtegoed van Spinoza, bijvoorbeeld via innovatieve presentaties, digitale middelen of interactieve museale concepten? Graag een gedetailleerd antwoord.
9. Kan het college aangeven of er plannen zijn, dan wel ontwikkeld kunnen worden, om de inrichting van het gebied rondom het Spinozahuis en de Paviljoensgracht te verbeteren, passend bij een toekomstig Spinoza-kwartier? Graag een gedetailleerd antwoord.
10. Hoe beoordeelt het college de actuele relevantie van Spinoza’s gedachtegoed op het gebied van vrijheid van meningsuiting, scheiding van kerk en staat en zijn positie als politiek vluchteling, in het licht van de huidige maatschappelijke discussies? Graag een gedetailleerd antwoord.
11. Is het college bereid te onderzoeken of het op termijn uitfaseren en sluiten van de Doubletstraat als prostitutiezone kan bijdragen aan het versterken van het Spinoza-kwartier en de kwaliteit, veiligheid en uitstraling van dit deel van de binnenstad? Graag een gedetailleerd antwoord, met kostenramingen en een overzicht van eerdere pogingen hiertoe.
12. Is het college bereid om, samen met raamexploitanten en andere betrokken partijen, te werken aan een goed en gedegen plan waarbij wordt gekeken naar passende alternatieve locaties elders in de stad? Graag een gedetailleerd antwoord.
13. Is het college bekend met eerdere plannen voor een Avenue Culinaire in dit gebied, en ziet het college mogelijkheden om deze plannen in samenhang met het Spinoza-kwartier nieuw leven in te blazen? Graag een gedetailleerd antwoord.
Foto: Henk Janssen, Stichting Domus Spinoza en Richard de Mos, Hart voor Den Haag, in het Spinozahuis
(c) Omroep West
Datum: 5 februari 2026
Aan de voorzitter van de gemeenteraad,
Hart voor Den Haag pleit voor de ontwikkeling van een volwaardig Spinoza-kwartier in Den Haag. In aanloop naar het Spinozajaar 2027, wanneer het 350 jaar geleden is dat filosoof Baruch Spinoza overleed, is hét moment aangebroken om één van de grootste Haagse denkers en internationale iconen eindelijk structureel, zichtbaar en passend te eren.
Overeenkomstig art. 32 van het Reglement van orde stelt raadslid Richard de Mos, Hart voor Den Haag, de volgende vragen:
- Is het college bekend met het feit dat 2027 het Spinozajaar is, waarin wordt herdacht dat Baruch Spinoza 350 jaar geleden is overleden?
- Deelt het college de mening van Hart voor Den Haag dat Spinoza één van de grootste Haagse denkers is met wereldwijde invloed en dat zijn betekenis momenteel onvoldoende zichtbaar en beleefbaar is in de stad?
- Kan het college aangeven welke structurele activiteiten en investeringen er momenteel plaatsvinden rondom de nalatenschap van Spinoza, buiten de jaarlijkse activiteiten in de maand oktober? Graag een gedetailleerd antwoord.
- Is het college bereid om, samen met onder meer Stichting Spinoza Den Haag, te verkennen hoe kan worden gekomen tot een verwaardigd en herkenbaar Spinoza-kwartier in het centrum van Den Haag? Graag een gedetailleerd antwoord.
- Is het college bereid om het Spinozahuis aan de Paviljoensgracht en de gedenkplek bij de Nieuwe Kerk aan het Spui expliciet te betrekken bij deze verkenning en deze locaties sterker te positioneren als cultureel-historische trekpleisters? Graag een gedetailleerd antwoord.
- Ziet het college kansen om het Spinoza-kwartier en de bijbehorende historische locaties te positioneren als onderdeel van het hoogwaardige culturele en toeristische profiel van Den Haag en daarmee bij te dragen aan de Haagse economie? Graag een gedetailleerd antwoord.
- Is het college bereid te onderzoeken hoe een volwaardig Spinoza-kwartier kan bijdragen aan het versterken van de binnenstad en het verbeteren van de aantrekkelijkheid en leefbaarheid van een gebied dat nu door velen als een no-go area wordt ervaren? Graag een gedetailleerd antwoord.
- Is het college bereid te onderzoeken hoe jongeren beter kunnen worden betrokken bij het gedachtegoed van Spinoza, bijvoorbeeld via innovatieve presentaties, digitale middelen of interactieve museale concepten? Graag een gedetailleerd antwoord.
- Kan het college aangeven of er plannen zijn, dan wel ontwikkeld kunnen worden, om de inrichting van het gebied rondom het Spinozahuis en de Paviljoensgracht te verbeteren, passend bij een toekomstig Spinoza-kwartier? Graag een gedetailleerd antwoord.
- Hoe beoordeelt het college de actuele relevantie van Spinoza’s gedachtegoed op het gebied van vrijheid van meningsuiting, scheiding van kerk en staat en zijn positie als politiek vluchteling, in het licht van de huidige maatschappelijke discussies? Graag een gedetailleerd antwoord.
- Is het college bereid te onderzoeken of het op termijn uitfaseren en sluiten van de Doubletstraat als prostitutiezone kan bijdragen aan het versterken van het Spinoza-kwartier en de kwaliteit, veiligheid en uitstraling van dit deel van de binnenstad? Graag een gedetailleerd antwoord, met kostenramingen en een overzicht van eerdere pogingen hiertoe.
- Is het college bereid om, samen met raamexploitanten en andere betrokken partijen, te werken aan een goed en gedegen plan waarbij wordt gekeken naar passende alternatieve locaties elders in de stad? Graag een gedetailleerd antwoord.
- Is het college bekend met eerdere plannen voor een Avenue Culinaire in dit gebied, en ziet het college mogelijkheden om deze plannen in samenhang met het Spinoza-kwartier nieuw leven in te blazen? Graag een gedetailleerd antwoord.
Richard de Mos
Hart voor Den Haag